Gayrimenkul Sözlüğü
Gayrimenkul Sözlüğü
Ada
Belirli yollar, sokaklar veya doğal sınırlarla (dere, tepe vb.) çevrili, parseller topluluğundan oluşan toprak parçasıdır.
Amortisman Süresi (ROI)
Bir gayrimenkule yatırılan paranın, o gayrimenkulden elde edilen aylık net kira geliriyle kaç yılda geri kazanılacağını (sıfırlanacağını) gösteren süredir.
Aplikasyon
Tapuda kayıtlı olan bir parselin yerinin, sınırlarının ve köşelerinin harita mühendisleri tarafından arazi üzerinde fiziksel olarak (kazıklarla) belirlenmesi işlemidir.
Arsa Payı
Bir binadaki bağımsız bölümlerin (daire, dükkan vb.) her birine, binanın üzerine yapıldığı toplam arsa alanından düşen yasal ve oransal haktır.
Bağımsız Bölüm
Tamamlanmış bir binanın; daire, dükkan, mağaza veya depo gibi tek başına kullanılabilen ve ayrı tapusu çıkarılabilen her bir bölümüdür.
Bürüt (Brüt) Alan
Bir dairenin dış duvarları, balkonları, merdiven boşluğu payı ve asansör boşluğundan düşen paylar dahil olmak üzere kapladığı toplam inşaat alanıdır.
Cins Değişikliği
Bir gayrimenkulün tapudaki niteliğinin yasal olarak değiştirilmesidir. Örneğin; tapuda "Arsa" görünen yerin, bina yapıldıktan sonra "Kargir Apartman" olarak değiştirilmesi işlemidir.
Çap Belgesi
Bir arsanın veya parselin boyutlarını, sınırlarını ve geometrik şeklini ölçekli olarak gösteren resmi harita krokisidir.
DASK
Zorunlu Deprem Sigortasıdır (Doğal Afet Sigortaları Kurumu). Mesken nitelikli tapu devirlerinde, elektrik ve su aboneliklerinde sunulması yasal bir zorunluluktur.
Ekspertiz (Değerleme)
Bir gayrimenkulün güncel piyasa koşullarına, teknik durumuna ve konumuna göre gerçek değerinin lisanslı uzmanlar tarafından bilimsel yöntemlerle belirlenmesi işlemidir.
Emsal (KAKS)
Kat Alanı Katsayısıdır. Bir arsa üzerine yapılabilecek toplam net inşaat alanını (katların toplamını) belirten katsayıdır. Arsa yatırımının değerini belirleyen en kritik orandır.
Fek (İpotek Fekki)
Gayrimenkul üzerindeki bir ipoteğin (genellikle banka kredisinin bitmesiyle) borcun ödenmesi sonucu tapu sicilinden yasal olarak kaldırılması işlemidir.
Gabari
Belediyenin imar planlarına göre bir arsa üzerine yapılacak binanın ulaşabileceği maksimum yüksekliği (kat yüksekliğini) ifade eder.
Haciz Şerhi
Bir borçtan dolayı, mülk sahibinin rızası dışında gayrimenkulün satılmasını engellemek amacıyla mahkeme veya icra müdürlüklerince tapu kütüğüne işlenen resmi kısıtlamadır.
Hisseli Tapu
Bir gayrimenkulün birden fazla sahibi olduğunu gösteren tapudur. Hissedarların isimleri ve pay oranları tapuda yazar ancak mülkün neresinin kime ait olduğu harita üzerinde bölünmemiştir.
Home Staging
Bir evin daha hızlı ve yüksek değerden satılabilmesi için, dekorasyon, ışıklandırma ve ufak tadilatlarla profesyonelce görsel olarak satışa hazırlanması (sahneleme) işlemidir.
İfraz (Ayırma)
Tapu kütüğünde tek bir parsel olarak kayıtlı olan büyük bir arazinin, yasal kurallara uygun olarak bölünerek birden fazla küçük parsele ayrılması işlemidir.
İmar Durumu
Bir arsanın üzerine ne tür bir yapı (konut, ticari, turizm vb.), kaç katlı, ne kadar büyüklükte inşaat yapılabileceğini gösteren, belediyeden alınan onaylı belgedir.
İntifa Hakkı
Bir gayrimenkulün mülkiyeti başkasında (kuru mülkiyet) kalsa bile, o gayrimenkulü ömür boyu kullanma veya kiraya verip gelirini alma hakkının bir başkasına verilmesidir.
İpotek
Bir borcun ödeneceğine dair güvence (teminat) olarak, alacaklının (genellikle bankanın) ilgili gayrimenkul üzerinde tapu siciline işlettiği haktır.
İskan (Yapı Kullanım İzni)
Ruhsatlı bir binanın mimari projesine, standartlara ve fen kurallarına uygun olarak eksiksiz bitirildiğini kanıtlayan, belediye tarafından verilen resmi oturum izni belgesidir.
İstimlak (Kamulaştırma)
Devletin veya kamu kurumlarının, kamu yararı (yol, okul, hastane vb.) amacıyla özel şahıslara ait bir gayrimenkule bedelini ödeyerek zorla el koyması işlemidir.
Kapora (Bağlanma Parası)
Gayrimenkul alım-satımında sözleşmenin kurulduğuna kanıt olarak ve ciddiyet göstergesi amacıyla alıcının satıcıya peşin ödediği güvence bedelidir.
Kat İrtifakı
İnşaatı henüz tamamlanmamış (topraktan) bir projedeki bağımsız bölümlerin arsa paylarını ve haklarını gösteren geçici nitelikteki tapu türüdür.
Kat Mülkiyeti
İnşaatı bitmiş, iskanı (yapı kullanım izni) alınmış ve yasal olarak oturuma hazır binalardaki bağımsız bölümlerin mülkiyetini gösteren en güvenli ve nihai tapu türüdür.
Kat Karşılığı İnşaat
Arsa sahibinin, arsası üzerine bina yapılması karşılığında müteahhide arsa payının bir kısmını devrettiği, müteahhidin de bunun karşılığında inşa ettiği binadan arsa sahibine daireler/dükkanlar verdiği sözleşme modelidir.
Net Alan
Bir dairenin dış duvarları, balkonları ve kolonları hariç olmak üzere, sadece içeride yaşanılabilir (süpürülebilir) zemin alanının toplamıdır.
Off-Market (Gizli) Satış
Lüks gayrimenkullerin veya ticari mülklerin, gizlilik esasıyla, internetteki ilan portallarına düşürülmeden emlakçının özel müşteri (VIP) ağı üzerinden sessizce satılmasıdır.
Ortak Alanlar
Bir apartman veya sitede, bağımsız bölümlerin dışında kalan ve tüm kat maliklerinin ortak kullanımına açık olan yerlerdir (merdivenler, sığınaklar, havuz, otopark, asansör).
Parsel
Sınırları yasalarla belirlenmiş ve tapu siciline tescil edilmiş, bir veya birden fazla kişiye ait olabilen tek parça toprak (arsa) bütünüdür.
Rayiç Bedel
Bir gayrimenkulün piyasa koşullarına göre o günkü alım-satım değeridir. Resmi işlemlerde genellikle belediyelerin belirlediği asgari "Emlak Vergisi Rayiç Bedeli" baz alınır.
Rödovans
Genellikle maden ocaklarında kullanılan, gayrimenkulün işletme hakkının belirli bir pay veya kira bedeli karşılığında devredilmesini ifade eden sözleşmedir.
Ruhsat (Yapı İzni)
Bir arsa üzerine inşaat yapabilmek için belediyeden veya ilgili idareden alınması yasal olarak zorunlu olan başlangıç izin belgesidir.
Stopaj
Kira geliri elde edenlerin veya ticari mülk kiralayanların vergisinin, geliri elde edene ulaşmadan önce kaynağında (kiracı tarafından) kesilerek devlete ödenmesi işlemidir.
Şufa Hakkı (Önalım)
Hisseli tapularda, bir hissedar kendi payını üçüncü bir kişiye satmak istediğinde, diğer hissedarların o payı aynı fiyattan öncelikli olarak satın alma hakkıdır.
TAKS (Taban Alanı Katsayısı)
Bir arsa üzerinde yapılacak binanın tabanının (zemin katının) o arsanın en fazla yüzde kaçını kaplayabileceğini gösteren imar oranıdır.
Tapu Harcı
Gayrimenkulün tapu sicil müdürlüğünde devri sırasında, beyan edilen satış bedeli üzerinden hem alıcıdan (%2) hem de satıcıdan (%2) ayrı ayrı tahsil edilen yasal devlete ödenen vergidir.
Tevhit (Birleştirme)
İfrazın tam tersidir. Tapu sicilinde birbirine bitişik olan birden fazla küçük parselin, birleştirilerek tek bir büyük parsel haline getirilmesi işlemidir.
Trampa (Takas)
Bir gayrimenkulün para karşılığı satılmak yerine, değerine eşdeğer başka bir gayrimenkul veya malla (Örn: ev ile arabanın) yasal olarak değiştirilmesi işlemidir.
Yönetim Planı
Kat mülkiyeti kurulmuş sitelerde, anagayrimenkulün yönetim tarzını, aidatların dağıtım şeklini ve kullanım amacını (örneğin evcil hayvan besleme kuralları) düzenleyen yasal anayasadır.
